نکاتی در مورد طراحی آشپزخانه
مثلث کار در محیط آشپزخانه

یکی از مولفه های اساسی در طراحی کابینت های آشپزخانه توجه به مفهومی است با عنوان "مثلث کار در محیط آشپزخانه" .
این مثلث حاصل خطی است فرضی میان اجاق گاز, سینک ظرفشویی و یخچال؛ بطوریکه هر کدام از موارد مذکور در یکی از رئوس این مثلث قرار گیرند.
سینک ظرفشویی باید در راسی واقع شود که بین فضای پخت و پز و یخچال قرار گیرد.
هر یک از اضلاع این مثلث نباید کمتر از 120 سانتی متر و از طرفی دیگر نباید بیشتر از 250 سانتی متر باشد. و در مجموع حداقل محیط مناسب برای این مثلث حدود 350 سانتی متر و حداکثر آن در حدود 750 سانتی متر است.
اگر این فواصل کمتر از مقادیر مذکور باشد سبب تداخل در تردد و در صورت آنکه بیش از آن باشد موجب ایجاد خستگی زیاد بعد از فعالیت در محیط آشپزخانه میگردد.
نکته دیگر آنکه این مثلث محل اصلی تردد به آشپزخانه نباشد تا تداخلی میان فضای حرکتی شخص کاربر با سایرین, بوجود نیاید.
البته نباید از نظر دور داشت که تحقق این شرایط در صورت امکان؛ سبب افزایش سطح رفاه کاربران محیط می گردد. اما در مواقعی یک منطق بالا دستی دیگر - مثل الزامات درخواستی سفارش دهنده و یا محدودیت های ساختاری محیط آشپزخانه از حیث ابعاد و .... - حکم به اعمال شرایطی متفاوت با موارد مندرج در این یادداشت می کند.

طراحی داخلی بعنوان مقوله ای تخصصی فراتر از حوزه معماری داخلی بدنبال تحقق بالاترین کارآمدی و زیبایی برای یک فضای داخلی است.
این تخصص چند بعدی با استفاده از راه حل های تکنیکی و خلاقانه در پی پاسخگویی به نیازهای کاربران یک محیط, در قالبی جذاب و زیباست.
طراح داخلی از طریق عناصری چون فرم, بافت, رنگ و نور در محیطی متشکل از کف و سقف و دیوار ؛تصمیم می گیرد از چه مولفه هایی چگونه بهره بگیرد تا فضایی مطلوب, جهت زندگی فردی و اجتماعی کارفرما ایجاد کند.
طراحی داخلی صرفا نه به عنوان "یک عملیات فانتزی مربوط به بهبود وضعیت بصری یک فضا" بلکه هدف اساسی آن در "افزایش راندمان عملکردی یک فضا متناسب با نوع کاربری از یک فضای خاص" نهفته است. از این جهت می بایست به طراحی داخلی از ابتدای پروژه ی طراحی سازه بعنوان یک مرحله ی اساسی پروژه نگریسته شود. عدم توجه به این مقوله سبب عقیم ماندن مقصود نهایی و به همان نسبت دوری از نقطه ی مطلوب در خروجی یک پروژه ساختمانی خواهد گشت. فضای داخلی بدون یک طراحی داخلی مطلوب اگر قابل استفاده باشد به هیچ عنوان کارایی بهینه ای نخواهد داشت.
در یک نگاه کلی می توان دو دسته بندی مسکونی و خدماتی را از حیث عملکرد برای طراحی داخلی در نظر گرفت که طراحی آشپزخانه یک واحد مسکونی بخشی مهم و غیر قابل انکار در طراحی داخلی یک پروژه مسکونی به شمار می رود.
طراحی آشپزخانه به عنوان قلب تپنده یک واحد مسکونی از چند جهت کلی حائز اهمیت است:
1- در واحدهای مسکونی امروزی آشپزخانه چونان ستاد مرکزی یک سازمان, محل تلاقی و پیوند تمامی اعضای خانواده با یکدیگر است. زمان بسیار زیادی را اعضای یک خانواده بخصوص یک خانم خانه دار در آشپزخانه میگذارنند و به عبارتی حضور در آشپزخانه فصل مهمی از زندگی یک خانواده ایرانی است.
2- امروزه ساختار واحد های مسکونی به نوعی است که فرم و رنگ سیستم آشپزخانه تاثیر چشمگیری در نمای بصری فضای اصلی یک آپارتمان می گذارد.
3- ارتباط مستقیم میان راحتی کار در آشپزخانه با امنیت روانی زن و در پی آن اعضای خانواده, مسئله ای غیر قابل اغماض به شمار می رود.
4- ارتباط مستقیم میان ساختار آشپزخانه با فرهنگ فردی و خانوادگی و اجتماعی اعضای خانواده, از طریق تاثیر مستقیم بر نحوه انجام فعالیت های روزمره و چگونگی رفت و آمد اعضا به محیط آشپزخانه ونشست و برخاست در این محیط, در مطالعات اجتماعی نکته ای قابل تامل است.
معماری, طراحی داخلی و طراحی آشپزخانه ساختار یک خانواده و در پی آن فرهنگ یک جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد و در حال حاضر تنها منحصر به قشر مرفه و متمول نیست, بلکه در شهر های بزرگ مثل تهران بزرگترین مجموعه ی مخاطبین مربوط به طبقه متوسط شهری است.
مهمترین و محوریترین ابزار یک طراح آشپزخانه, استفاده از کابینت هایی با طرح و فرمی متناسب با نوع کاربری از محیط و شرایط فرهنگ فردی و اجتماعی کاربر آن محیط است.
سبک های کابینت
فرم, بافت, رنگ و نور از جمله مواردی هستند که رعایت ترکیب و برقراری تناسب درست میان آنها در یک طراحی پدید آورنده زیبایی است.
در این رابطه بهتر است به طراح منتقل کنید در مجموع با توجه به شرایط خانوادگی و سلایق فردی خود, زندگی در چه محیطی را می پسندید؟ برای نمای بصری آشپزخانه خود به دنبال یک تصویر ساده اید و یا منظره ای شلوغ را می پسندید؟ اولویت شما, زندگی در یک فضای کلاسیک است یا به دنبال پدید آوردن یک آشپزخانه مدرن هستید؟
دسته بندی کابینت ها به کلاسیک و مدرن گاهی بر اساس متریال مصرفی در فرایند ساخت و تولید کابینت صورت می گیرد. اما به دلیل آنکه امروزه در ایران استفاده از ام دی اف با انواع روکشهای گوناگون امری است اقتصادی و منطقی در اینجا به توضیحاتی مختصر درباره این سبکها بر اساس طراحی با استفاده انواع متنوع ام دی اف ها, می پردازیم.
اولویت شما هر کدام که باشد, طراح سبکی را برای شما انتخاب می کند که با توجه به آن فرم کاببینت ها و حتی نوع کاربری آنها از نوع خاصی است. البته در ایران با توجه به فرهنگ خانواده ایرانی معمولا شیوه های کاربری عمومی و معمول از کابینت ها, طرفداران بیشتری دارد.

برای ایجاد یک آشپزخانه کلاسیک در ایران امروز, عموما از پروفیل های ام دی اف در طرح ها و رنگهایی که بیشترین مشابهت را, با چوبهای طبیعی ایجاد می کنند, استفاده می شود. طراحی کلی و طریقه استفاده از رنگ ونور و متعلقات دیگر مثل "پروفیل های تاج" و "زیر چراغ" و حتی دستگیره ها, نیز به گونه ایست که طراح کابینت, از آنها جهت خلق این مقصود, بیشترین بهره را می برد.
استفاده از ورق های ام دی اف لب تخت روکش شده از طریق طرح ها و رنگهایی که افکت هایی نزدیک به چوب طبیعی را دارا هستند و یا تونالیته رنگی سنگین و با وقاری را ایجاد میکنند نیز در ساخت آشپزخانه های کلاسیک, معمول است؛و از طرفی گاهی از طریق استفاده از پروفیل های ام دی اف نیز می توان ساختاری مدرن ترتیب داد. این به آن معناست که دسته های گوناگون متریال به تنهایی در فضایی که طراح کابینت پدید می آورد تاثیر گذار نیستند.
البته نباید از نظر دور داشت که از گذشته های نه چندان دور, متریال اصلی در این نوع فضا سازی, چوب طبیعی بوده است؛ اما بنا بر دلایلی مثل اختلاف بسیار زیاد در قیمت تمام شده میان کابینت های چوبی و کابینت های ساخته شده از ام دی اف, استفاده از چوب طبیعی برای ساخت کابینت به موارد بسیار معدودی محدود شده است. (استفاده از ام دی اف به جای چوب طبیعی تنها به دلیل اختلاف قیمت تمام شده تولید نیست و در موارد بسیاری ام دی اف نسبت به چوب طبیعی برتری هایی دارد که در جای خود به آن خواهیم پرداخت.)
به طور کلی کلاسیسیزم هنر سنت گرایی و تقلید از پیشینیان است و هنرمند طراح باید از اصول و قواعد نهادینه در سنت, بهره گیرد تا خالق زیبایی باشد.در این شیوه با ایجاد و برقراری تعادل و توازن, هارمونی بر پایه نزاکت و وقار جایگاه ویژه ای دارد.
در این گونه طراحی تعداد کمدهای با کاربری عمومی از بیشترین فراوانی نسبت به سایرین برخوردار است و استفاده از ویترین هایی جهت نمایش ظروف قدیمی نیز به ایجاد این فضا کمک شایانی می کند.

به عکس این طرز تلقی, در یک طراحی مدرن گرایش فکری طراح به سمت پدیده های نو و به روز و استفاده از آخرین دستاورد های تکنولوژیک بدون توجه و اهمیت به مفاهیم و فرم های تاریخی و سنتی است.
این نوع طراحی همیشه در پی استفاده از دانش و توان تجربی خود برای بهبود مستمر محیط است.استفاده از آخرین متریال های به بازار آمده و استفاده از شیوه هایی نو در فرایند ساخت و تولید از شاخصه های یک سیستم کابینت مدرن به شمار می رود, که گهگاه ممکن است این آخرین ها به معنای بهترینها نباشند! از همین جهت استفاده از بسیاری از متریال مدرن در قالب شیوه هایی نوین استمرار چندانی نداشته و مطلوبیت خود را در طی زمان از دست می دهند. اما تعدادی دیگر هم برای خود روز به روز جایگاه وسیعتری فراهم می کنند.

در تلقی مدرن,برای دستیابی به یک تصویر ساده از فضا, تمامی شلوغی ها به داخل کابینت منتقل می شود. استفاده از کمدهایی با ابعاد بزرگتر, کشوهای بزرگتر با تعداد کمتر, و بافتی ساده با رنگهایی خنثی باعث ایجاد فضایی "مینی مال" میگردد که طرفداران خاص خود را دارد.
مینی مالیسم یا کمینه گرایی، یک مکتب هنری است که اساس آثار و بیان خود را بر پایه سادگی بیان و روشهای ساده بنیان گذاشته است.
مینی مالیستها معتقدند با حذف حضور فریبنده ترکیب بندی و استفاده از موارد ساده و اغلب صنعتی که به شکلی هندسی و بسیار ساده شده قرار گرفته باشند، میتوان به کیفیت ناب رنگ، فرم، فضا و ماده دست یافت.

سبک روستیک هم طرفدارانی از جنس خود دارد. گرما, صمیمیت, شلوغی از نشانه های یک آشپزخانه روستیک است. رویکرد به روستایی مآبی و استفاده از عناصر موجود در چنین محیطی مثل بوته های سیر و فلفل و ظروف آویخته از در و دیوار از مشخصه های چنین محیطی است.
در بسیاری از موارد نوع سفارش و ارائه جزییات درخواستی به طراح کابینت از طرف سفارش دهنده موجب می شود محصول نهایی شامل تلفیقی از موارد بعضا" نا همگون گردد؛ که البته اگر این امر موجبات رضایت وی را فراهم آورد, خالی از لطف نیست! اما مشکل آنجاست که برخی افراد دقیقا" نمیدانند که چگونه با انتخاب های جزیی به مطلوب نهایی دست یابند.
منبع: www.paya-co.ir